🌡️ KAFLI 3.2

Hiti, varmi
og útþensla

Hvað gerist inni í efni þegar það hitnar? Fylgdu eindunum — þær hjálpa þér að greina á milli hita, hitastigs og varma.

Byrjaðu hér ↓
KALT
VARMI →
HEITT
Í þessum kafla lærir þú að…
✓ greina á milli hitastigs og varma
✓ tengja hitun við hreyfingu einda
✓ útskýra útþenslu og samdrátt
01

VELDU ÞÁ LEIÐ SEM HENTAR ÞÉR

Lærðu efnið

HITASTIGSegir til um hreyfingu eindannahærra hitastig = hraðari hreyfing
≠
VARMIOrka sem flystfrá heitara efni til kaldara
→
ÚTÞENSLAEfnið tekur meira plássbilið milli eindanna eykst
02

🏠/🏫 HENTAR BÆÐI

🧪 Prófaðu! Loftið sem stækkar

Þú þarft

Tóma plastflösku, blöðru, skál með volgu vatni og skál með köldu vatni.

Gerðu

Settu blöðruna yfir flöskuhálsinn. Settu flöskuna fyrst í volgt vatn og síðan í kalt.

Hvað sérðu?

Fylgstu með blöðrunni. Breytist hún þegar loftið hitnar og kólnar?

Af hverju gerist þetta?Smelltu til að sjá skýringuna

Við hitun hreyfast eindir loftsins hraðar og loftið þenst út. Við kælingu hægir á eindunum og loftið dregst saman.

🎈

NÁMSÁSKORUN

Geturðu útskýrt þetta með orðunum eindir, varmi og útþensla?

03

PRÓFAÐU HUGMYNDIRNAR

🎯 Æfðu

A · PARAÐU SAMAN

Hugtak og skilgreining

B · HVAÐ GERIST VIÐ EINDIRNAR?

Spáðu áður en þú svarar

•• •• •••   •   •   •

Gas er hitað. Hvaða lýsing passar best?

C · HVERT ER BESTA SVARIÐ?

Veldu ítarlegustu skýringuna

Besta svarið notar hugtök og sýnir skýra orsakakeðju.

Spurning 1 af 3

1. Af hverju þenst málmur yfirleitt út þegar hann hitnar?

E · LESSKILNINGUR

Bil á milli teina

Járnbrautarteinar eru úr málmi og á milli þeirra eru höfð lítil bil. Á heitum sumardegi taka eindir málmsins að titra meira. Meðalfjarlægðin milli þeirra eykst örlítið og teinarnir lengjast. Á köldum degi hreyfast eindirnar minna og teinarnir dragast saman. Bilin gefa teinunum svigrúm til að þenjast út án þess að þeir bogni.

Hvaða fullyrðingar styður textinn? Merktu við allar réttar.

D · FLETTISPJÖLD

Kann ég hugtakið?

Útskýrðu hugtakið upphátt áður en þú snýrð spjaldinu.

Þú kannt 0 hugtök · 0 þarf að æfa aftur

F · MYND OG RÖKSTUÐNINGUR

Hvað verður um opið?

KALT
→ hitum →
HEITT

Málmhringur er hitaður jafnt. Hvernig breytist opið í miðjunni?

Skoða gátlista fyrir gott svar

✓ Eindirnar fá meiri hreyfiorku. ✓ Þær titra meira. ✓ Meðalfjarlægðin eykst. ✓ Allar stærðir hringsins aukast, þar á meðal opið.

04

STUTT SJÁLFSMAT

✓ Hvað kanntu?

Merktu við það sem þú getur útskýrt án þess að kíkja.

0/4

Veldu eina námsleið hér fyrir ofan og taktu sjálfsmatið aftur.